Ev / SEYAHAT / TOSCANA, İTALYA

TOSCANA, İTALYA

İtalya’nın orta kesiminde, Tiren Denizi kıyısında yönetim bölgesi. Yüzölçümü 22.992 km’dir. Massa-Carrara, Lucca, Pistoia, Firenze, Livorno, Piza, Arezzo, Siena ve Grosseto illerini kapsar.

toskana-italya

Eski Toscana Grandüklüğü topraklarının büyük bölümünü kaplayan bölge, kuzeyde ve kuzeydoğuda Tosco-Emiliano Apenninleri ve Apua Alpleri ile çevrilidir. Bu Pratomagno ve öteki dağlardan bir dizi uzun vadiyle ayrılır. Bölge topraklarının Siena’nın güneyinde kalan kesimi Metallifere, Argentario ve Amiata gibi dağ ve tepelere doğru yükselir. Arno gibi iç kesimlerdeki vadiler ve Maremma gibi kıyı ovaları Toscana’nın başlıca düzlüklerini oluşturur.

toskana-italya

Toscana’nın adı İÖ 1000 yıllarında yöreye yerleşen bir Etrüsk kabilesinden gelir. Roma döneminde yöreye resmen Tuscia adı verildi (IÖ 3. yy). Lombardlar 6. yüzyılda yörede yönetim merkezi Lucca’da bulunan bir düklük kurdular. 774’te Franklar tarafından bir kontluk haline getirilen bölge 11. yüzyılda Canossa, Modena, Reggio ve Montova’yı da elinde bulunduran Attoni ailesinin eline geçti. Ailenin en ünlü temsilcisi olan Kontes Matilde’nin 1115’teki ölümünden sonra Toscana kentleri yavaş yavaş bağımsızlıklarını elde etmeye başladılar. Böylece Toscana geleneksel birliğini yitirdi ve bölgedeki kentler sonraki dört yüzyıl boyunca birbirleriyle savaştılar.

toskana-italya

Bu savaşların sonucunda bölge önce Piza’nın daha sonra Floransa’nın yönetimine girdi ve Rönesans kültürünün en önemli merkezi durumuna geldi. 1434’te Floransa’nın yönetimini ele geçiren Medici ailesinin zamanla bütün bölgeyi egemenliği altına almasıyla Toscana yeniden tek bir yönetim altında birleşti. Mecidi hükümdarları 1569’dan sonra “grandük” unvanını kullanmaya başladılar. 16. yüzyıldan sonra eski önemini yitirmeye başlayan Toscana 1737’de son Medici grandükü Gian Gastone’nin ölümü üzerine Lorraine dükü Francesco Stephano’ya (sonradan Kutsal Roma-Germen İmparatoru I. Franz) bırakıldı. Lorraine dükünün Habsburg hanedanının varisi Maria Theresia ile evlenmesiyle Franz ve oğlu I. Leopold’un (sonradan Kutsal Roma-Germen imparatoru II. Leopold) Toscana’yı yönettiği dönemde bir dizi reform gerçekleştirdi.

 

Bu dönemde iç ticaret üzerindeki kısıtlamalar ve ölüm cezası kaldırıldı, din adamlarının ayrıcalıkları azaltıldı. 1790’ların sonlarında İtalya Yarımadası Fransızlarca işgal edilince, III. Ferdinando Toscana’yı terk etmek zorunda kaldı. Napoleon Bonoparte 1801’de yörede Etruria Krallığı’nı kurdu ve başına İspanya kraliçesinin yeğeni olan ve Bourbon-Parma hanedanından gelen Louis’i geçirdi. 1808’de bölgeyi Fransa topraklarına kattı; ertesi yıl da kız kardeşi Elisa’nın yönetimine verdi. 1814’te Napoleon’un uğradığı yenilgi üzerine III. Ferdinando Toscana’ya geri döndü.

toskana-italya

19.yüzyılın ilk yarısında Ferdinando ve oğlu II. Leopoldo’nun yönetimi sırasında Toscana’da liberal bir yönetim kuruldu. 1848’de tüm İtalya’yı saran devrimci dalga sırasında Leopoldo temsili yönetime geçilmesini öngören bir anayasası yürürlüğe koydu. Ama 8 Şubat 1849’da cumhuriyet ilan edilince Toscana’yı terk etmek zorunda kaldı. Cumhuriyetçi güçlerin Avusturya’ya karşı sürdürdükleri savaşta yenilgiye uğramaları üzerine Avusturya’nın koruması altında yeniden tahta çıktı. Ama, 1859’da Piemonte ile Avusturya’nın koruması altında yeniden tahta çıktı. Ama, 1859’da Piemonte’nin yanında savaşa girmeyi reddedince Floransalılar tarafından Toscana’dan kovuldu. Ardından Toscana’da İtalyanların birliği için çalışan Bettino Ricasoli’nin yönetiminde geçici bir hükümet kuruldu ve Toscanalılar 11-12 Mart 1860’ta yapılan bir plebisit sonucunda büyük çoğunlukla İtalyan birliğine katılmaya karar verdiler. 18 Şubat 1861’de krallığın ilanıyla birlikte Toscana yeni İtalyan devletinin bir parçası durumuna geldi.

pienza-toskana-italya

Günümüzde İtalya’nın en zengin tarım bölgelerinden biri olan Toscana’da başta buğday olmak üzere tahıl, sebze, meyve ve zeytin yetiştirilir, zeytinyağı üretilir. Toscana aynı zamanda şaraplarıyla tanınır. Yörede ayrıca sığır, at, domuz ve tavuk gibi hayvanlar beslenir. Toscana tarımı mezzadria (ortakçılık) denen bir sisteme dayanır. Buna göre, sermaye ve işletme masraflarını karşılayan toprak sahibi, işgücünü ortaya koyarak çalışan kiracı çiftçiyle hasadı paylaşır. Bununla birlikte son yıllarda bölgede tarım kooperatifleri yayılmaya başlamıştır. Bölgedeki başlıca akarsular Arno ve Ombrone ırmaklarıdır. Büyük çaplı hidroelektrik santrallerini besleyebilecek güçteki akarsu sayısı çok az olmakla birlikte, Larderello’daki boraks madenlerinden büyük bir enerji santralını çalıştırmaya yetecek kadar buhar elde edilmektedir. Bölgede ayrıca kurşun, çinko, antimon, cıva, bakır, linyit, demir madenleri vardır; Elba Adasının yakınlarında bulunan demir cevheri yatakları tükenmek üzeredir. Carrara’da çıkarılan mermerler dünyaca ünlüdür. Toscana’daki başlıca sanayi dalları metalurji, kimya ve tekstildir; başta yönetim merkezi Floransa olmak üzere, bölge aynı zamanda el sanatları ürünleriyle de tanınır. Bölgedeki başlıca liman olan Livorno’da gemi yapım tersaneleri bulunur. Öteki önemli yerleşimler Piombino, Lucca, Pistoia, Grosseto, Piza ve Siena’dır. Nüfus (1991) 3.599.085.

toskana-italya

Hakkında admin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir